ΚΕΦΑΛΑΙΟ 67 • ΣΤ' ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Γεωμετρικά Σχήματα, Πολύγωνα & Διαγώνιοι

Εξερευνούμε τα επίπεδα γεωμετρικά σχήματα, ανακαλύπτουμε τι κάνει ένα πολύγωνο κανονικό, τι ονομάζουμε διαγώνιο και πώς υπολογίζουμε το πλήθος των διαγωνίων με έναν απλό και κομψό μαθηματικό τύπο!

Θεωρία, Κανονικά Πολύγωνα, Διαγώνιοι & Διαδραστικό Εργαστήριο SVG
Δοκίμασε τις Ασκήσεις

Τα Γεωμετρικά Σχήματα σε 4 Βήματα

Από τον θεμελιώδη ορισμό του πολυγώνου έως τον υπολογισμό όλων των διαγωνίων.

ΒΗΜΑ 1Ορισμός

Τι είναι Πολύγωνο;

Πολύγωνο ονομάζεται κάθε κλειστό επίπεδο γεωμετρικό σχήμα που οριοθετείται αποκλειστικά από ευθύγραμμα τμήματα (πλευρές).

Στοιχεία πολυγώνου:
— Κορυφές: Τα σημεία όπου ενώνονται οι πλευρές.
— Πλευρές: Τα ευθύγραμμα τμήματα που το οριοθετούν.
— Γωνίες: Οι εσωτερικές γωνίες που σχηματίζονται.
Πλήθος Πλευρών = Πλήθος Κορυφών = Πλήθος Γωνιών (ν)
💡 Ο κύκλος δεν είναι πολύγωνο, γιατί αποτελείται από καμπύλη γραμμή και όχι από ευθύγραμμα τμήματα!
ΒΗΜΑ 2Ιδιότητες

Κανονικά Πολύγωνα

Ένα πολύγωνο ονομάζεται κανονικό όταν πληροί ταυτόχρονα δύο απαραίτητες προϋποθέσεις:

1. Όλες οι πλευρές του είναι ίσες (ισόπλευρο).
2. Όλες οι γωνίες του είναι ίσες (ισογώνιο).
• Ισόπλευρο τρίγωνο: Κανονικό τρίγωνο.
• Τετράγωνο: Κανονικό τετράπλευρο.
⚡ Ο ρόμβος έχει ίσες πλευρές αλλά όχι απαραίτητα ίσες γωνίες. Άρα, ο ρόμβος γενικά δεν είναι κανονικό πολύγωνο!
ΒΗΜΑ 3Διαγώνιοι

Τι είναι η Διαγώνιος;

Διαγώνιος ονομάζεται το ευθύγραμμο τμήμα που ενώνει δύο μη διαδοχικές κορυφές ενός πολυγώνου.

Διαγώνιοι από 1 κορυφή: ν - 3

Από μία κορυφή δεν φέρνουμε διαγώνιο προς την ίδια ούτε προς τις 2 γειτονικές της (αυτές αποτελούν πλευρές).

Στο τρίγωνο (ν = 3): 3 - 3 = 0 διαγώνιοι!
🎯 Το τρίγωνο είναι το μοναδικό πολύγωνο που δεν έχει καμία απολύτως διαγώνιο!
ΒΗΜΑ 4Μαθηματικός Τύπος

Σύνολο Διαγωνίων

Επειδή κάθε διαγώνιος ενώνει 2 κορυφές, αν πολλαπλασιάζαμε απλώς ν · (ν - 3) θα μετρούσαμε κάθε διαγώνιο 2 φορές. Έτσι διαιρούμε με το 2:

Δ = ν · (ν - 3)2
Για κανονικό εξάγωνο (ν = 6):
Διαγώνιοι =6 · (6 - 3)2=6 · 32=182= 9
🚀 Στο πεντάγωνο (ν = 5) οι διαγώνιοι είναι [5 · 2] : 2 = 5 (ακριβώς όσες και οι πλευρές του)!
🔬 ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1

Διαδραστικό Εργαστήριο Πολυγώνων & Διαγωνίων (SVG)

Επίλεξε το πλήθος πλευρών για να παρατηρήσεις το κανονικό πολύγωνο, τις κορυφές του και τις διαγωνίους σε πραγματικό χρόνο:

Όνομα:Πεντάγωνο
Πλευρές & Κορυφές (ν):5
Διαγώνιοι από 1 κορυφή (ν - 3):2
Σύνολο Διαγωνίων:5
ABCDE
Με κίτρινο διακεκομμένο χρώμα: οι 5 διαγώνιοι.
📏 ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2: ΠΕΡΙΜΕΤΡΟΣ

Υπολογιστής Περιμέτρου Κανονικών Πολυγώνων

Σε κάθε κανονικό πολύγωνο όλες οι πλευρές είναι ίσες. Διάλεξε το σχήμα και το μήκος πλευράς:

ΠΛΗΘΟΣ ΠΛΕΥΡΩΝ (Ν):6 πλευρές (Εξάγωνο)
ΜΗΚΟΣ ΠΛΕΥΡΑΣ (CM):4,5 cm
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΠΕΡΙΜΕΤΡΟΥ
27 cm

Πράξη: 6 · 4,5 cm = 27 cm

💡 Κανόνας: Για κάθε κανονικό πολύγωνο με ν ίσες πλευρές μήκους α, η περίμετρος δίνεται από τον τύπο

Λυμένα Προβλήματα με Πολύγωνα & Διαγωνίους

Εφαρμογές των γεωμετρικών κανόνων και του τύπου διαγωνίων σε πραγματικά προβλήματα.

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1: ΠΕΡΙΜΕΤΡΟΣ ΠΑΡΤΕΡΙΟΥΚανονικό Οκτάγωνο

Υπολογισμός Περιμέτρου & Κόστους Περίφραξης

Ένα παρτέρι σε πάρκο έχει σχήμα κανονικού οκταγώνου με πλευρά 3,5 m. Θέλουμε να το περιφράξουμε με ξύλινο φράχτη που κοστίζει 8 € το μέτρο. Πόσο θα κοστίσει συνολικά ο φράχτης;

ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ
Πλευρές (ν) 8
Μήκος πλευράς 3,5 m
Κόστος/μέτρο 8 €
Βήματα Επίλυσης:
Περίμετρος οκταγώνου: 8 · 3,5 m = 28 m.
Συνολικό κόστος: 28 · 8 € = 224 €.
💡 Επειδή το οκτάγωνο είναι κανονικό, πολλαπλασιάζουμε το μήκος της μίας πλευράς επί 8.
ΠΡΟΒΛΗΜΑ 2: ΔΙΑΓΩΝΙΟΙ ΣΕ ΠΟΛΥΓΩΝΟΔεκάγωνο

Υπολογισμός Συνολικών Διαγωνίων Δεκαγώνου

Σε ένα σχέδιο αρχιτεκτονικής υπάρχει ένα διακοσμητικό πλακόστρωτο σχήματος δεκαγώνου (10 κορυφές). Πόσες διαγώνιες γραμμές μπορούν να ενωθούν ανάμεσα στις μη διαδοχικές κορυφές του;

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ
Κορυφές (ν) 10
Από 1 κορυφή 10 - 3 = 7
Διαίρεση με το 2
Βήματα Επίλυσης:
Διαγώνιοι από 1 κορυφή: 10 - 3 = 7.
Εφαρμογή τύπου:10 · 72= 70 : 2 = 35 διαγώνιοι.
⚡ Διαιρούμε πάντα με το 2 γιατί κάθε διαγώνιος ενώνει δύο κορυφές και υπολογίζεται δύο φορές!

Ώρα για Εξάσκηση στα Γεωμετρικά Σχήματα!

Δοκίμασε τις δυνάμεις σου σε 10 διαδραστικές ασκήσεις με πολύγωνα, κανονικά σχήματα και διαγωνίους για τη ΣΤ' Δημοτικού.

🎯 ΕΝΑΡΞΗ ΑΣΚΗΣΕΩΝ