ΚΕΦΑΛΑΙΟ 57 • ΣΤ' ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Άλλα Είδη Γραφημάτων: Γραμμής, Οριζόντιο & Κυκλικό

Επεκτείνουμε τις γνώσεις μας στη στατιστική απεικόνιση: Μαθαίνουμε να αποτυπώνουμε τη διαχρονική εξέλιξη με γραφήματα γραμμής, να συγκρίνουμε ονόματα με οριζόντια ραβδογράμματα και να διαιρούμε το όλο σε ποσοστά και μοίρες με κυκλικά διαγράμματα.

Θεωρία, Οπτικά Παραδείγματα & Διαδραστική Εναλλαγή Γραφημάτων
Δοκίμασε τις Ασκήσεις

Επιλογή του Κατάλληλου Γραφήματος σε 4 Βήματα

Κάθε είδος γραφήματος έχει έναν συγκεκριμένο ρόλο ανάλογα με τα δεδομένα που θέλουμε να προβάλουμε.

ΒΗΜΑ 1Εξέλιξη Χρόνου

Γράφημα Γραμμής

Χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να δείξουμε πώς μεταβάλλεται ένα μέγεθος με την πάροδο του χρόνου (χρονοσειρά):

• Οριζόντιος άξονας (χ): Ο χρόνος (ώρες, ημέρες, μήνες, έτη).
• Κατακόρυφος άξονας (ψ): Το μέγεθος (θερμοκρασία, ύψος, πωλήσεις).
• Σημεία & Ευθύγραμμα τμήματα: Ενώνουμε τα σημεία για να δούμε αν η τάση είναι ανοδική, καθοδική ή σταθερή.
💡 Ιδανικό για: ημερήσιες θερμοκρασίες, ανάπτυξη φυτού, μηνιαία έξοδα.
ΒΗΜΑ 2Σύγκριση Ονομάτων

Οριζόντιο Ραβδόγραμμα

Είναι ένα κλασικό ραβδόγραμμα «ξαπλωμένο» οριζόντια. Προτιμάται όταν οι κατηγορίες έχουν μεγάλα ονόματα:

• Κατακόρυφος άξονας: Οι κατηγορίες / ονόματα.
• Οριζόντιος άξονας: Η κλίμακα των αριθμητικών τιμών.
• Μήκος ράβδου: Δείχνει τη συχνότητα της κάθε κατηγορίας.
⚡ Διευκολύνει την ανάγνωση χωρίς να χρειάζεται να γέρνουμε το κεφάλι για να διαβάσουμε μεγάλες λέξεις!
ΒΗΜΑ 3Μέρος προς Όλο

Κυκλικό Διάγραμμα (Πίτα)

Αναπαριστά τη σχέση των επιμέρους τμημάτων με το σύνολο. Ολόκληρος ο κύκλος αντιπροσωπεύει το 100%:

Ολόκληρος Κύκλος = 100 % = 360°
12Μισός Κύκλος = 50 % = 180°|14Τέταρτο Κύκλου = 25 % = 90°
🎯 Κάθε τομέας του κύκλου έχει επίκεντρη γωνία ανάλογη με το ποσοστό της κατηγορίας.
ΒΗΜΑ 4Μαθηματικός Τύπος

Υπολογισμός Επίκεντρης Γωνίας

Για να σχεδιάσουμε έναν κυκλικό τομέα με μοιρογνωμόνιο, βρίσκουμε τις μοίρες με αναλογία:

Μοίρες (α°) =Ποσοστό % · 360°100
Παράδειγμα: Το 20% αντιστοιχεί σε (20 · 360) : 100 = 72°.
🚀 Το άθροισμα των γωνιών όλων των κυκλικών τομέων ισούται αυστηρά με 360°.
🔬 ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1

Δυναμικός Μετατροπέας: Ίδια Δεδομένα σε 3 Διαφορετικά Γραφήματα

Ρυθμίστε τις τιμές ανά 1 μονάδα και αλλάξτε την προβολή για να δείτε πώς τα ίδια δεδομένα παρουσιάζονται σε Γράφημα Γραμμής, Οριζόντιο Ραβδόγραμμα ή Κυκλικό Διάγραμμα.

Σημείο A15 μονάδες
Σημείο B25 μονάδες
Σημείο C35 μονάδες
Σημείο D20 μονάδες
Σύνολο μονάδων: 95
ΓΡΑΦΗΜΑ ΓΡΑΜΜΗΣ (ΧΡΟΝΟΣΕΙΡΑ)
01530456015Σημείο A25Σημείο B35Σημείο C20Σημείο D
Η επιλογή του γραφήματος εξαρτάται από τον στόχο: εξέλιξη (γραμμή), σύγκριση (ραβδόγραμμα) ή ποσοστά (κυκλικό)!
📐 ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2: ΑΝΑΛΟΓΙΑ ΜΟΙΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΣΟΣΤΩΝ

Πώς Υπολογίζουμε την Επίκεντρη Γωνία (360° = 100%)

Σύρετε το ποσοστό (%) για να δείτε ακριβώς πόσες μοίρες επίκεντρης γωνίας πρέπει να σχεδιάσουμε με το μοιρογνωμόνιο και παρατηρήστε το άνοιγμα της γωνίας στον κύκλο:

ΠΟΣΟΣΤΟ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ (%):25 %
ΑΝΟΙΓΜΑ ΓΩΝΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΥΚΛΟ
Ο
Επίκεντρη: 90° (25%)
ΕΠΙΚΕΝΤΡΗ ΓΩΝΙΑ ΣΕ ΜΟΙΡΕΣ (Α°)
90°
Αναλογία: (25 · 360°) : 100 =90°

Στο 100% αντιστοιχούν 360°. Στο 25% αντιστοιχούν ακριβώς 90°.

Λυμένα Παραδείγματα Προβλημάτων με Σχήματα

Δύο ολοκληρωμένα προβλήματα με γράφημα γραμμής και κυκλικό διάγραμμα.

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1: ΓΡΑΦΗΜΑ ΓΡΑΜΜΗΣΜετεωρολογία

Διακύμανση Θερμοκρασίας στη Διάρκεια της Ημέρας

Σε έναν μετεωρολογικό σταθμό καταγράφηκε η θερμοκρασία: 08:00 (12°C), 12:00 (20°C), 16:00 (18°C), 20:00 (14°C).

ΣΧΗΜΑ: ΧΡΟΝΟΣΕΙΡΑ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ (°C)
0°10°20°12°08:0020°12:0018°16:0014°20:00
Ερωτήματα & Απαντήσεις:
• Μέγιστη θερμοκρασία: 20°C (στις 12:00 το μεσημέρι).
• Εύρος διακύμανσης: 20°C - 12°C = 8°C.
💡 Το γράφημα γραμμής δείχνει καθαρά την άνοδο της θερμοκρασίας μέχρι το μεσημέρι και τη βαθμιαία πτώση της προς το απόγευμα.
ΠΡΟΒΛΗΜΑ 2: ΚΥΚΛΙΚΟ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΔραστηριότητες

Κατανομή Ελεύθερου Χρόνου Μαθητή

Ένας μαθητής αφιερώνει τον ελεύθερο χρόνο του ως εξής: Αθλητισμός 50 %, Διάβασμα εξωσχολικών βιβλίων 25 %, Μουσική 25 %.

ΣΧΗΜΑ: ΚΥΚΛΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΑΛΟΓΙΑΣ
● Αθλητισμός (50% / 180°)● Διάβασμα (25% / 90°)● Μουσική (25% / 90°)
Υπολογισμός Επίκεντρων Γωνιών:
• Αθλητισμός (50%): (50 · 360) : 100 = 180°
• Διάβασμα (25%): (25 · 360) : 100 = 90°
• Μουσική (25%): (25 · 360) : 100 = 90°
💡 Το άθροισμα των γωνιών είναι: 180° + 90° + 90° = 360° (ένας πλήρης κύκλος).

Ώρα για Εξάσκηση στα Άλλα Είδη Γραφημάτων!

Δοκίμασε τις δυνάμεις σου σε 10 απαιτητικές ασκήσεις με γραφήματα γραμμής, οριζόντια ραβδογράμματα, κυκλικά διαγράμματα και υπολογισμούς επίκεντρων γωνιών για τη ΣΤ' Δημοτικού.

🎯 Έναρξη Ασκήσεων