ΚΕΦΑΛΑΙΟ 53 • ΣΤ' ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Εύρεση Ποσοστού όταν Ξέρω Αρχική και Τελική Τιμή

Μαθαίνουμε πώς να υπολογίζουμε το ακριβές ποσοστό έκπτωσης (%) ή αύξησης (%) όταν γνωρίζουμε πόσο κόστιζε ένα προϊόν αρχικά και πόσο πληρώσαμε τελικά, χρησιμοποιώντας τη διαφορά των τιμών και τη μέθοδο των ανάλογων ποσών.

Θεωρία, Λυμένα Προβλήματα & Διαδραστικός Υπολογιστής Ποσοστού
Δοκίμασε τις Ασκήσεις

Η Διαδικασία Επίλυσης σε 4 Βήματα

Πώς μετατρέπουμε τη χρηματική διαφορά ανάμεσα στις δύο τιμές σε ποσοστό στα εκατό (%).

ΒΗΜΑ 1Πρώτη Πράξη

Εύρεση της Διαφοράς

Το πρώτο και απαραίτητο βήμα είναι να βρούμε πόσα ευρώ (€) μειώθηκε ή αυξήθηκε η τιμή κάνοντας αφαίρεση:

🔻 Σε Έκπτωση:
Διαφορά = Αρχική Τιμή - Τελική Τιμή
🔺 Σε Αύξηση:
Διαφορά = Τελική Τιμή - Αρχική Τιμή
💡 Η διαφορά αυτή δείχνει την απόλυτη μεταβολή σε ευρώ πριν τη μετατρέψουμε σε ποσοστό.
ΒΗΜΑ 2Βάση Σύγκρισης

Πάντα στην Αρχική Τιμή!

Το ποσοστό μεταβολής συγκρίνεται ΠΑΝΤΟΤΕ με την αρχική τιμή (αυτή είναι το 100%):

Κλάσμα =Μεταβολή (€)Αρχική Τιμή (€)

Ποτέ δεν βάζουμε στον παρονομαστή την τελική τιμή, γιατί η έκπτωση ή η αύξηση ξεκίνησε από την αρχική!

⚡ Κανόνας: «Στα πόσα ευρώ αρχικής αξίας είχαμε τόσα ευρώ αλλαγής;»
ΒΗΜΑ 3Μέθοδος 1

Πίνακας Ποσών & Χιαστί

Στήνουμε έναν πίνακα ποσών και τιμών συγκρίνοντας την αρχική τιμή με τη διαφορά:

Αρχική Τιμή (€)Μεταβολή (€)
ΑρχικήΔιαφορά100χ
χ = (Διαφορά · 100) : Αρχική
🎯 Ο πίνακας βοηθάει να βλέπουμε καθαρά ότι το 100 τοποθετείται κάτω από την αρχική τιμή.
ΒΗΜΑ 4Μέθοδος 2

Μετατροπή σε %

Η ταχύτερη μέθοδος: διαιρούμε τη διαφορά με την αρχική τιμή και πολλαπλασιάζουμε με το 100:

% = (Διαφορά : Αρχική) · 100

Παράδειγμα: 20 € στα 80 € ➔ 20 : 80 = 0,25 ➔ 0,25 · 100 = 25 %.

🚀 Απλή διαίρεση και μετακίνηση της υποδιαστολής 2 θέσεις δεξιά.
🔬 ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1

Δυναμικός Εξομοιωτής Εύρεσης Ποσοστού Μεταβολής

Ορίστε την αρχική και την τελική τιμή ανά 1 μονάδα. Ο εξομοιωτής εντοπίζει αυτόματα αν πρόκειται για αύξηση ή μείωση και υπολογίζει το ποσοστό στα εκατό (%).

ΑΡΧΙΚΗ ΤΙΜΗ (€)80 €
ΤΕΛΙΚΗ ΤΙΜΗ (€)60 €
🔻 Έκπτωση / Μείωση: Η τιμή έπεσε κατά 20 € (80 - 60).
ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΝΑΛΟΓΩΝ ΠΟΣΩΝ (ΑΝΑΓΩΓΗ ΣΤΑ 100)
Αρχική (€)Μεταβολή (€)
80
20
100
χ
χ = (20 · 100) : 80 = 25 %
ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΙΜΗΣ
20 €
ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΚΠΤΩΣΗΣ
25 %
⚡ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2: ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ

Πώς Λύνεται με τους 2 Τρόπους

Παράδειγμα: Ένα προϊόν κόστιζε αρχικά 120 € και πωλήθηκε τελικά προς 90 € (Έκπτωση 30 €):

1ος ΤΡΟΠΟΣ: ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΟΣΩΝ (ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ)

Στήνουμε τον πίνακα συσχετίζοντας την αρχική τιμή με τη διαφορά:

Στα 120 € είχαμε έκπτωση 30 €
Στα 100 € πόση έκπτωση έχουμε (χ);
χ = (30 · 100) : 120 = 25 %

Ασφαλής και παραστατική μέθοδος για κάθε μαθητή.

2ος ΤΡΟΠΟΣ: ΚΛΑΣΜΑ & ΔΙΑΙΡΕΣΗ

Διαιρούμε τη διαφορά με την αρχική τιμή και πολλαπλασιάζουμε με το 100:

Κλάσμα =30120= 0,25
0,25 · 100 = 25 %

Ταχύτατος τρόπος όταν η διαίρεση δίνει απλό δεκαδικό αριθμό.

Λυμένα Προβλήματα Εύρεσης Ποσοστού

Δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα καθημερινής ζωής με αναλυτική παρουσίαση των βημάτων.

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1: ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΚΠΤΩΣΗΣΑγορά Ρούχων

Υπολογισμός Έκπτωσης σε Μπουφάν

Ένα μπουφάν είχε αρχική τιμή 150 € και πωλήθηκε στις εκπτώσεις προς 105 € . Ποιο ήταν το ποσοστό έκπτωσης (%) που έγινε;

Βήμα 1: Πόσα ευρώ ήταν η έκπτωση;
Έκπτωση σε € = 150 - 105 = 45 €
Βήμα 2: Ποσοστό επί της αρχικής τιμής
(45 : 150) · 100 = 0,30 · 100 = 30 %
✓ Επαλήθευση: Το 30% των 150 € είναι 45 €. Τελική τιμή: 150 - 45 = 105 €.
ΠΡΟΒΛΗΜΑ 2: ΠΟΣΟΣΤΟ ΑΥΞΗΣΗΣΣυγκοινωνίες

Αύξηση Τιμής Εισιτηρίου Λεωφορείου

Το εισιτήριο λεωφορείου κόστιζε 1,20 € και η νέα τιμή του έγινε 1,50 € . Ποιο ήταν το ποσοστό αύξησης (%) στην τιμή;

Βήμα 1: Πόσα ευρώ ήταν η αύξηση;
Αύξηση σε € = 1,50 - 1,20 = 0,30 €
Βήμα 2: Ποσοστό επί της αρχικής τιμής
(0,30 : 1,20) · 100 = 0,25 · 100 = 25 %
✓ Επαλήθευση: Το 25% των 1,20 € είναι 0,30 €. Νέα τιμή: 1,20 + 0,30 = 1,50 €.

Ώρα για Εξάσκηση στην Εύρεση Ποσοστού Μεταβολής!

Δοκίμασε τις δυνάμεις σου σε 10 απαιτητικές ασκήσεις υπολογισμού ποσοστού έκπτωσης, αύξησης και κέρδους όταν γνωρίζεις την αρχική και την τελική τιμή.

🎯 Έναρξη Ασκήσεων