Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 30 • ΘΕΩΡΙΑ & ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

Επίλυση Προβλημάτων με Εξισώσεις

Μαθαίνουμε πώς να μετατρέπουμε καταστάσεις της καθημερινής ζωής (αγορές, χρεώσεις υπηρεσιών, ηλικίες, γεωμετρικά σχήματα) σε εξισώσεις της μορφής α·x + β = γ και να βρίσκουμε τις απαντήσεις με μεθοδικότητα.

1Τα 4 Στάδια για την Επίλυση κάθε Προβλήματος

ΣΤΑΔΙΟ 1

Επιλογή Αγνώστου

Διαβάζουμε προσεκτικά την εκφώνηση, ξεχωρίζουμε τα δεδομένα και ορίζουμε με ένα γράμμα (συνήθως x) την ποσότητα που αναζητούμε, προσδιορίζοντας τη μονάδα μέτρησης (π.χ. €, km, έτη).

«Έστω x τα χιλιόμετρα»
ΣΤΑΔΙΟ 2

Κατασκευή Εξίσωσης

Μεταφράζουμε τις λεκτικές σχέσεις του προβλήματος σε μαθηματική γλώσσα, συνδέοντας τα δεδομένα με τον άγνωστο x σε μια ισότητα δύο μελών.

α · x + β = γ
ΣΤΑΔΙΟ 3

Επίλυση Εξίσωσης

Χωρίζουμε γνωστούς από αγνώστους, κάνουμε αναγωγή ομοίων όρων και διαιρούμε με τον συντελεστή του x, εκφράζοντας το αποτέλεσμα σε μορφή κλάσματος.

x = γ - βα
ΣΤΑΔΙΟ 4

Έλεγχος & Απάντηση

Ελέγχουμε αν η λύση που βρήκαμε είναι λογική για τις συνθήκες του προβλήματος (π.χ. ένα μήκος δεν μπορεί να είναι αρνητικό, ο αριθμός ανθρώπων πρέπει να είναι φυσικός) και διατυπώνουμε την τελική απάντηση.

«Διανύθηκαν 12 km»

2🛠️ Εργαστήριο 1: Διαδραστικό Πρόβλημα Μεταφοράς (Κόστος Διαδρομής)

Εκφώνηση: Ένα ταξί έχει πάγια χρέωση εκκίνησης (σημαία) 4 € και χρεώνει επιπλέον 2 € για κάθε χιλιόμετρο διαδρομής. Αν ο επιβάτης πλήρωσε συνολικά 28 €, πόσα χιλιόμετρα διένυσε;

2 €
4 €
28 €
ΡΟΗ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΜΕ ΕΞΙΣΩΣΗΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ: 12 KM
Στάδιο 1 & 2: Ορισμός Αγνώστου & Εξίσωση
Έστω x τα χιλιόμετρα της διαδρομής.
2 · x + 4 = 28
Στάδιο 3: Επίλυση της Εξίσωσης
2 · x = 28 - 4➔2 · x = 24
x = 242= 12 km
Στάδιο 4: Επαλήθευση & Τελική Απάντηση
Έλεγχος: 2 · 12 + 4 = 24 + 4 = 28 €.
Απάντηση: Ο επιβάτης διένυσε ακριβώς 12 χιλιόμετρα.

3🛠️ Εργαστήριο 2: Γεωμετρικό Πρόβλημα (Διαστάσεις Οικοπέδου)

Εκφώνηση: Ένα ορθογώνιο οικόπεδο έχει μήκος κατά 6 μέτρα μεγαλύτερο από το πλάτος του. Αν η περίμετρος του οικοπέδου είναι 52 μέτρα, ποιες είναι οι διαστάσεις του;

+6 m
Π = 52 m
Πλάτος: x
Μήκος: x + 6
Περίμετρος: 2 · x + 2 · (x + 6) = 4x + 12
ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΠ = 52 M
Μήκος: x + 6 (16 m)Μήκος: x + 6x (10 m)x
Εξίσωση: 4 · x + 12 = 52
4 · x = 52 - 12➔4 · x = 40
x = 404 = 10 m (Πλάτος)
Μήκος: 10 + 6 = 16 m.

4Χαρακτηριστικές Κατηγορίες Προβλημάτων

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 1

Διαδοχικοί Αριθμοί

Όταν δύο ή τρεις αριθμοί είναι διαδοχικοί ακέραιοι, τους συμβολίζουμε ως x, x + 1, x + 2.

x + (x + 1) = 45 ➔ 2x + 1 = 45 ➔ 2x = 44 ➔ x = 22
ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2

Ηλικίες

Η διαφορά ηλικίας δύο ανθρώπων παραμένει πάντα σταθερή με το πέρασμα των χρόνων.

x + (x + 26) = 40 ➔ 2x = 14 ➔ x = 7 ετών
ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3

Καταμερισμός Ποσού

Ένα ποσό μοιράζεται σε μέρη όπου το ένα εξαρτάται από το άλλο (π.χ. το διπλάσιο συν ένα σταθερό ποσό).

x + 2x + 10 = 100 ➔ 3x = 90 ➔ x = 30 €