Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 28 • ΘΕΩΡΙΑ & ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ
Ισοδύναμες Εξισώσεις & Κανόνες Επίλυσης
Μαθαίνουμε πότε δύο εξισώσεις είναι ισοδύναμες, πώς εφαρμόζουμε τις ιδιότητες της ισότητας και πώς χρησιμοποιούμε τον κανόνα της μεταφοράς όρων για να βρίσκουμε τη λύση.
1Η Έννοια των Ισοδύναμων Εξισώσεων
Δύο εξισώσεις με τον ίδιο άγνωστο ονομάζονται ισοδύναμες όταν έχουν ακριβώς τις ίδιες λύσεις (ή ρίζες).
Για παράδειγμα, οι εξισώσεις:
2 · x + 4 = 10
2 · x = 6
x = 3
είναι όλες ισοδύναμες μεταξύ τους, γιατί έχουν μοναδική κοινή λύση τον αριθμό x = 3.
Ο ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ
Όταν λύνουμε μια εξίσωση, δεν μαντεύουμε! Ξεκινάμε από μια αρχική σύνθετη εξίσωση και, εφαρμόζοντας κανόνες, παράγουμε διαδοχικά απλούστερες ισοδύναμες εξισώσεις, μέχρι να φτάσουμε στην τελική απλή μορφή:
x = (αριθμός)
2Οι Ιδιότητες της Ισότητας (Κανόνες Μετασχηματισμού)
ΚΑΝΟΝΑΣ 1
Πρόσθεση ή Αφαίρεση του ίδιου Αριθμού
Αν προσθέσουμε ή αφαιρέσουμε τον ίδιο αριθμό και από τα δύο μέλη μιας εξίσωσης, προκύπτει μια ισοδύναμη εξίσωση:
Αν α = β, τότε:
α + γ = β + γκαια - γ = β - γ
💡 Πρακτικός Κανόνας Μεταφοράς Όρων: Μπορούμε να μεταφέρουμε έναν όρο από το ένα μέλος στο άλλο, αλλάζοντας το πρόσημό του!
ΚΑΝΟΝΑΣ 2
Πολλαπλασιασμός & Διαίρεση με Μη Μηδενικό Αριθμό
Αν πολλαπλασιάσουμε ή διαιρέσουμε και τα δύο μέλη μιας εξίσωσης με τον ίδιο αριθμό (διάφορο του μηδενός), προκύπτει μια ισοδύναμη εξίσωση:
Αν α = β και γ ≠ 0, τότε:
α · γ = β · γκαιαγ=βγ
💡 Απομόνωση του x: Στο τέλος διαιρούμε και τα δύο μέλη με τον συντελεστή του αγνώστου (σε μορφή κλάσματος) για να μείνει μόνο του το x!
3🛠️ Εργαστήριο 1: Διαδραστική Μεταφορά Όρων
3
+5
17
ΑΛΥΣΙΔΑ ΙΣΟΔΥΝΑΜΙΩΝΜΕΤΑΦΟΡΑ & ΔΙΑΙΡΕΣΗ
Αρχική Εξίσωση:
3x + 5 = 17
Βήμα 1: Μεταφορά του σταθερού όρου στο 2ο μέλος (αλλάζει πρόσημο):
3x = 17 - 5
3x = 12
Βήμα 2: Διαίρεση και των δύο μελών με τον συντελεστή του x (3):
x = 123
ΤΕΛΙΚΗ ΙΣΟΔΥΝΑΜΗ ΕΞΙΣΩΣΗ (ΡΙΖΑ):x = 4
4🛠️ Εργαστήριο 2: Πλήρης Επίλυση & Επαλήθευση
2
+6
14
ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΣΤΟ 1Ο ΜΕΛΟΣΡΙΖΑ: X = 4
Αντικαθιστούμε το x = 4 στην αρχική εξίσωση:
1ο Μέλος = 2 · (4) + 6
= 8 + 6 = 14
Το 1ο μέλος ισούται με το 2ο μέλος (14 = 14), άρα η λύση είναι 100% σωστή!